Nguồn: Thương vụ Việt Nam tại Cộng hòa Séc – tổng hợp từ Bộ Công Thương Séc (MPO), Bộ Tài chính Slovakia, Ủy ban châu Âu (DG TAXUD)

Ngày cập nhật: tháng 11 năm 2025

I. CỘNG HÒA SÉC (CZECHIA)

Trong năm 2025, Cộng hòa Séc đã ban hành và đưa vào hiệu lực một số thay đổi quan trọng liên quan đến thuế giá trị gia tăng (VAT), giấy phép kinh doanh và thủ tục quản lý hải quan. Những điều chỉnh này ảnh hưởng trực tiếp tới các doanh nghiệp nhập khẩu, xuất khẩu và các nhà đầu tư đang hoạt động tại thị trường Séc.

1️⃣ Sửa đổi Luật Thuế VAT – Hiệu lực từ 01/01/2025

• Khấu trừ VAT đối với hóa đơn quá hạn: doanh nghiệp phải điều chỉnh giảm khấu trừ thuế đối với hóa đơn quá hạn thanh toán trên 6 tháng, nhằm hạn chế tình trạng “khấu trừ treo”.
• Rút ngắn thời hạn thực hiện quyền khấu trừ: từ 3 năm xuống 2 năm; với các trường hợp điều chỉnh dựa trên “debit note” chỉ còn 12 tháng.
• Nghĩa vụ mới với tổ chức ngoài EU: các doanh nghiệp ngoài Liên minh châu Âu đăng ký VAT tại Séc phải thực hiện nghĩa vụ khai và chứng minh giao dịch chi tiết hơn, đặc biệt với hoạt động thương mại điện tử.

2️⃣ Sửa đổi Luật Giấy phép Kinh doanh (Trade Licensing Act) – Hiệu lực từ 15/02/2025

• Bãi bỏ ngành nghề tự do số 81 “Dịch vụ liên quan đến tài sản ảo (virtual assets)”.

→ Từ thời điểm này, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài sản ảo (crypto, ví điện tử, trao đổi token, v.v.) không còn được đăng ký dưới dạng “free trade” mà phải tuân thủ khung pháp lý tài chính – AML.

3️⃣ Gói sửa đổi giữa năm 2025 (Omnibus Act)

• Bổ sung thẩm quyền và quy trình mới cho Tổng cục Hải quan Séc trong quản lý tờ khai, chứng từ xuất xứ và hàng hóa có rủi ro gian lận thuế.
• Tăng cường liên thông dữ liệu giữa cơ quan Thuế và Hải quan, giúp kiểm soát hoàn thuế VAT xuất khẩu.

📌Tác động đối với doanh nghiệp Việt Nam:

• Rà soát lại công nợ và thời hạn thanh toán để không bị giảm khấu trừ VAT.
• Chuẩn hóa hồ sơ kê khai, đặc biệt với giao dịch kéo dài hoặc bên mua ở nước thứ ba.
• Với dịch vụ tài sản ảo, cần chuyển đổi sang cơ chế cấp phép tài chính hoặc fintech đặc thù.

II. SLOVAKIA

Slovakia đang triển khai nhiều chính sách mới nhằm hiện đại hóa hệ thống thuế và thủ tục hải quan, đồng thời hỗ trợ dòng tiền cho doanh nghiệp nhập khẩu.

1️⃣ Cơ chế “Hoãn nộp VAT nhập khẩu” (Postponed Accounting of Import VAT)

• Căn cứ pháp lý: Luật số 102/2024 Coll.
• Hiệu lực: từ ngày 01/07/2025.
• Nội dung: doanh nghiệp đủ điều kiện có thể không phải nộp VAT ngay tại khâu thông quan, mà được hạch toán trực tiếp trên tờ khai VAT hàng tháng→ Giúp cải thiện dòng tiền và giảm chi phí vốn lưu động.
• Giai đoạn 2025: áp dụng cho doanh nghiệp Slovakia cư trú; từ 2026 sẽ mở rộng cho doanh nghiệp có hiện diện VAT tại EU khác (bao gồm nhà xuất khẩu Việt Nam có đăng ký đại diện thuế).

2️⃣ Chuẩn bị bắt buộc hóa đơn điện tử (E-invoicing)

• Lộ trình: 2025–2026 giai đoạn chuẩn bị; từ 01/01/2027 bắt buộc áp dụng cho tất cả giao dịch B2B, B2G.
• Chuẩn dữ liệu: theo tiêu chuẩn EU EN 16931, đồng bộ với hệ thống báo cáo thời gian thực của Cơ quan Thuế Slovakia.

→ Năm 2025, doanh nghiệp nên kiểm tra và nâng cấp phần mềm kế toán/ERP để tương thích với hệ thống mới.

3️⃣ Biểu mẫu VAT mới (từ 01/07/2025)

• Đồng bộ với cơ chế hoãn nộp VAT nhập khẩu.
• Một số nhóm hàng thay đổi thuế suất và mã nhóm (chờ nghị định chi tiết ban hành cuối 2025).

📌 Tác động đối với doanh nghiệp Việt Nam:

• Tận dụng cơ chế hoãn VAT nhập khẩu để tiết kiệm dòng tiền.
• Chuẩn bị e-invoice đúng chuẩn EU nhằm tránh gián đoạn thanh toán với đối tác Slovakia.

III. MỘT SỐ CẬP NHẬT LIÊN QUAN Ở CẤP EU (Áp dụng chung cho cả Séc và Slovakia)

🧱 Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM)

• Năm 2025 tiếp tục giai đoạn báo cáo chuyển tiếp, doanh nghiệp nhập khẩu các mặt hàng: thép, xi măng, nhôm, điện, phân bón, hydro phải nộp báo cáo CBAM theo quý cho cơ quan hải quan.
• Nghĩa vụ tài chính (mua chứng chỉ CBAM) sẽ chính thức áp dụng từ năm 2026.

IV. KHUYẾN NGHỊ CHO DOANH NGHIỆP VIỆT NAM

1/ Theo dõi và cập nhật thường xuyên các quy định mới trên:

• Bộ Công Thương Séc (MPO)
• Bộ Tài chính Slovakia
• Cổng thông tin thuế của Ủy ban châu Âu 

2/ Đảm bảo hồ sơ thuế – chứng từ VAT minh bạch, đặc biệt với giao dịch kéo dài hoặc bên mua thuộc nhóm ngành rủi ro.

3/ Chuẩn bị cho hóa đơn điện tử (Slovakia) và theo dõi hướng dẫn kỹ thuật từ Bộ Tài chính Slovakia.

4/ Liên hệ với Thương vụ Việt Nam tại Cộng hòa Séc để được hỗ trợ, xác minh thông tin hoặc kết nối cơ quan sở tại.

Liên hệ hỗ trợ:

📍 Thương vụ Việt Nam tại Cộng hòa Séc – Đại sứ quán Việt Nam tại Praha